Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi ve muhtarlıklardan elde edilen bilgileri kullanan Bakanlık, kiracıları vergi dairesine çağırmaya başladı. Semtlerde mobil ekip kuran Gelir İdaresi Başkanlığı görevlileri, mahalle mahalle dolaşıp kiracılara ne kadar ödeme yaptıklarını soruyor. Kiracılardan alınan bilgilerle ev sahiplerinin beyanını karşılaştıran denetim birimleri, yanlış bilgi verenlere de anında ceza kesiyor. Sadece Ankara'da bu kapsamda 7 bin vatandaş belirlenirken, üç bin kişinin düşük beyanda bulunduğu, dört bininin ise hiç gelir göstermediği tespit edildi. Bu kişilerden, doğru beyanda bulunmadıkları için vergi dairesine çağrılarak borçlarını ödemeleri istendi.

Meskenlerde 2 bin 600 lira, ticari işletmelerde ise 22 bin liralık istisna olduğuna dikkat çeken Maliye, yanlış beyanda bulunanlardan tüm kazancın vergisinin yanı sıra vergi ziyaı ve özel usulsüzlük cezası kesti. Kayıt dışı ile mücadele kapsamında 'kiracı kütüğü' hazırladıklarını belirten bakanlık yetkilileri, gerekli olması halinde tüm konut ve işyerlerinin tek tek dolaşılacağını kaydetti. Geçen yıl Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'nın başlattığı kira denetimlerinin ise karşılığı alındı. Başkentte 2008 yılında 80 bin mükellef Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ) beyanı verirken, aynı rakam 2009 için 100 bine kadar çıktı. Türkiye genelinde 15 milyonun üzerinde konut olmasına rağmen GMSİ beyanında bulunan mükellef sayısı yaklaşık 750 bin.

Mükelleflerin doğru beyan vermesi için farklı yöntemler deneyen İdare, semt semt kira değerlerini çıkarmasıyla birlikte ziyaretlere de başladı. Öncelikli olarak yeni elektrik abonesi olanların adresine giden denetim birimleri, ev sahibi mi kiracı mı olduğunu araştırıyor. Kiracı ise evi kaça tuttuğu hakkında bilgi alıyor. Her şehirde bu kapsamda kiracıların listesinin oluşturulması planlanıyor. Öte yandan konutlarda her bir konut için 500 lira ve üzerinde kira geliri elde edenler ile işyerlerinde işyerini kira verenlerde miktar sınırlaması olmaksızın ödemelerini banka veya PTT aracılığı ile yapmaları gerekiyor.