Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği’nin (BSB), İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) ve Kalkınma Bakanlığı’nın desteğiyle hayata geçirdiği Türkiye’nin ilk dijital belgesel kütüphanesi Arşivist, bugün, Taxim Hill Hotel’de düzenlenen "Dijital Belge-Bilgi Yönetimi ve Uygulamaları” konulu bir panelle kamuoyuna tanıtıldı. İki oturumdan oluşan panelde “Uluslararası Piyasada Dijital Arşivleme Yöntemleri ve Dağıtım Olanakları” ile “Türkiye'de Dijital Arşivleme ve İnternet Yayıncılığı” konuları ele alındı.

 

Avrupa’nın dijital arşiv devlerini buluşturan panele Almanya'daki bağımsız yapımcıların en büyük birliği olan 800 üyeli AG DOK'un ve Avrupa Belgesel Ağı EDN’in yönetim kurulu başkanı Cay Wesnigk, Avrupa’nın önde gelen online film deposu Framepool AG’nin CEO'su Stephan Bleek gibi uluslararası piyasanın önemli aktörleri konuşmacı olarak katıldı.

 

Moderatörlüğü yönetmen ve öğretim üyesi Kurtuluş Özgen tarafından yürütülen “Uluslararası Piyasada Dijital Arşivleme Yöntemleri ve Dağıtım Olanakları” konulu ilk oturumda Cay Wesgnik ve Stephan Bleek Avrupa’da uygulanan yöntemleri ele alırken, TRT Genel Müdürlüğü Sayısal Yayın Arşivleri Başmühendisi Fikriye Berker TRT’nin  Türkiye ve Avrupa’daki dijital arşivleme çalışma yöntemleri hakkında bilgi verdi.

 

Yönetmen ve Akademisyen Ersan Ocak tarafından modere edilen ikinci oturumda ise Tivibu Teknoloji Direktörü Burak Evren, Belgesel Yönetmeni, Yapımcı Semra Güzel Korver, RTÜK Başkan Yardımcısı Volkan Öztürk, Sinema Genel Müdürlüğü Arşiv ve Teknik Prodüksiyon Şube Sorumlusu İbrahim Halil Ada “Türkiye'de Dijital Arşivleme ve İnternet Yayıncılığı” konusunu değerlendirdi.

 

Uluslararası ve ulusal deneyimlerin paylaşıldığı panel, yüzü aşkın yönetmen, yapımcı, akademisyen ve sinema emekçisi tarafından takip edildi. Kültür Bakanlığı, RTÜK, İstanbul Kalkınma Ajansı ve Kalkınma Bakanlığı’ndan yetkililerin de yer aldığı panel saat 10:00’da başlayıp 18:00’de son buldu.

 

Geçen yıl temmuz ayında altyapı çalışmaları başlayan Arşivist sayesinde bir yıl içinde 600’ü aşkın film dijital kütüphaneden yararlanmak isteyenlerin hizmetine sunulacak. İlk aşamada Meslek Birliği’nin arşivinde bulunan yaklaşık 3.000 adet film dijital ortama aktarılacak.

 

Arşivist’in Türkiye’de belgesel sinemanın ilk dijital görsel arşivini oluşturarak sektöre ilgi çekmek, belgesel sinema konusunda farkındalık yaratmak, uluslararası yayıncılık ve dağıtım sektörleriyle entegre bir iletişim altyapısı oluşturmak, amatör ve profesyonel belgeselcilere araştırma kolaylığı sağlamak, pazarlama, satış ve dağıtım mekanizmaları oluşturmak, yaratıcı insan gücü yetiştirmek gibi pek çok amacı bulunuyor.

 

Yaklaşık 35 yıldır belgesel sinema üretiminde var olan Hasan Özgen, BSB Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği’nin Yönetim Kurulu Başkanı. ÇEKÜL Vakfı, Tarihi Kentler Birliği, TGC Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Milas Kültür ve Çevre Vakfı gibi kuruluşların üyesi olan Özgen’in çok sayıda belgesel filmi ile yayımlanmış kitapları bulunuyor.

 

“Arşivist-Dijital Belgesel Kütüphanesi, geniş hedeflere ve işlevlere sahip sürdürülebilir bir proje olarak tasarlandı. Yıllardır sinema sektörünün içinde bağımsız sektörel gelişmesini yeterince tamamlayamamış belgesel sinemamız için de özel bir çıkış yolu olarak düşünüldü… Arşivisist Dijital Belgesel Kütüphanesi projesi bir yanıyla Türkiye belgesel sinema mirasını dijital ortamda koruyacak, yeniden değerlendirip seyredilir, yayınlanır hale getirecek bir çalışmadır. Diğer yandan da, bir türlü toplumsal öncelik oluşturamayan, yeterli ilgi ve desteği göremeyen ve bu nedenle de yetkinleşip dünya ile yarışamayan belgesel film üretimimiz için toplumsal mutabakat arayışıdır.

 

Arşivist, başta üyelerimiz olmak üzere, devletin, özel sektörün ve sivil toplumun yeterli ilgisini görebilirse pek çok açıdan belgesel sinemanın imkânlarını genişletecek, yeniden üretim şansı yaratacak, festival-market gibi pazarlama eylemlerine destek sağlayacak bir yapıdır… Arşivist aynı anda dijital yayıncılık için ciddi bir gereksinim olan “içerik sağlayıcı” işlevine de sahip olacak, “seyret-öde” sistemine geçmemizi de kolaylaştırarak belgesel severlere dilediğince, dilediği zaman belgesel film seyretme şansı verecektir. Bu anlamda Arşivist, belgesel sinemayı izleyicisiyle buluşturma, özgürleştirme projesi olarak da görülebilir. 

Başta idari ve siyasi kurumlarımız olmak üzere, özel sektörün, sivil toplumun ve devlet kurumlarının ‘belgesel sinema dünyası’na davet ediyor, bu anlatım dilinden toplumsal fayda üretmelerini bekliyoruz. Belgesel sinema mirasımızı ve geleceğini Arşivist adıyla takdim ediyoruz.”

 

Bugüne kadar pek çok kısa ve uzun metrajlı filmde yazar, yönetmen ve yapımcı olarak rol aldı. “Hitlerin Hitleri” isimli filmi 2005 yılında Grimme-Preis ödülüne layık görüldü. Almanya'daki bağımsız yapımcıların en büyük birliği olan, 800 üyeli AG DOK'un, EDN’in (Avrupa Belgesel Ağı) ve VG Bild-Kunst BG III’ün yönetim kurullarında yer alan Wesnigk, aynı zamanda Kasım 2000’de 122 senarist ve film yapımcısı tarafından açık bir işbirliği platformu olarak kurulan ONLINE FILM AG’nin CEO’su. 

 

“Türkiye'de belgesel sinemayla ilgili böyle bir projenin hayata geçirilmesini çok önemli buluyorum. Böyle bir ortamda ONLINE FILM olarak deneyimlerimizi paylaşmaktan onur duyuyorum. Bu proje tamamlanırsa ilk kez Avrupa dışından bir ülke ile çalışmış olacağız. Bu da bizi çok mutlu ediyor.... Onlinefim.org  film üreticilerinin izleyicilere dijital teknolojilerle en iyi şekilde ulaşmasını sağlamak için tasarlanmış bir VOD (Video on Demand/Talep üzerine Video) platformu. Kuruluşundan bu yana filmlerin internette kapsamlı kullanımını artırmaya yönelik çalışmalara odaklandık. Bu amaç doğrultusunda teknolojik altyapı ve iş modellerinin yanı sıra online dağıtımdan kaynaklanan yasal konulara da özel önem verdik. Resmi kuruluş amacımız audio-visual ürünler için bir veri tabanı geliştirmek ve işletmek. Telif haklarının satın alımı, transferi ve pazarlamasının yanı sıra yeni dağıtım kanalı teknolojilerinin kullanımıyla da ilgileniyoruz. Küçük ve orta ölçekli bağımsız film şirketleri için hızla değişen rekabetçi bir piyasada yeni satış ve pazarlama kanalları yaratmak gerekiyor. Yüksek kalitede filmler için, internet ya da diğer dijital ağlar üzerinden veri indirme ve yayıncılık gibi konularda, çözümler ve iş modelleri geliştiriyoruz. Bağımsız film üreticilerine yeni pazarlar yaratmak için çalışıyoruz.”

 

Film endüstrisindeki kariyerine 80’lerde, German TV’de başladı. Belgesel film yönetmenliği yaptı. Halen 2001 yılında kurduğu Framepool’un CEO’su olarak görev yapıyor. Son 10 yıldır Avrupa’nın önde gelen online film deposu olan Framepool, bugün tüm dünyadan reklam ajansları, ticari film yapımcıları, post-prodüksiyon şirketleri ve TV yapımcılarının en etkili yoldan daha iyi filmler üretmek için çalıştıkları bir ortak konumunda.

 

“Bu proje Türkiye açısından çok değerli ve önemli. Burada olmaktan ve deneyimlerimizi paylaşmaktan son derece mutluyum. Framepool, profesyonel kalitede dijital bir film arşivini yönetiyor. 35 mm, 16 mm ve HD formatlarında filmlerin sıkıştırılmamış dosyalar halinde depolandığı bu arşivde filmler lisanslamaya ve indirilmeye hazır halde bulunuyor. Küresel piyasanın çapı bugün 400 milyon dolara ulaştı. Yaklaşık 2000 yılından beri lisanslama işi gittikçe atan şekilde web üzerinden online araçlarla yapılıyor. Framepool’un yöneticileri aynı zamanda film üreticileri yani arşiv görüntülerinin daha rahat ve her şeyden önemlisi de daha keyifli kullanımını ve tüm film türlerinin yaratıcı süreçlerini destekleyebilen öngörüye sahip insanlardan oluşuyor. Arşivimizde 35mm, 16mm ve üstün kalitede HD formatındaki filmler görüntü kalitesinden hiçbir kayba uğramadan depolanıyor ve hem lisanslamaya hem de indirilmeye hazır halde bulunuyor. Şu anda elimizde 600.000 görüntü var ve her bir görüntü verilen şifre ile alınabiliyor. Framepool HD arşivindeki görüntülerinin kullanımına örnek olarak 2011’de yapılan American filmi "Apollo 18"i gösterebiliriz. Bugün sunduğumuz arşiv görüntülerinin sahibi bize ürünlerini tedarik eden dünya çapındaki 500 film yapım şirketi. Associated Press, WGBH Boston, CBC Montreal, WNET New York, Agence France Press Paris, Kanada Ulusal Film Kurulu, ZDF/Sport5 Almanya gibi çok sayıdaki bağımsız film yapım şirketi ortağımızın görüntülerini temsil ediyoruz."