Türk Müzik Kültürü’nün Hafızası

İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Klasik Türk Müziği Yönetmenliği tarafından hayata geçirilen “Türk Müzik Kültürü’nün Hafızası” projesi ile, Türk Müziği’nin yüzlerce yıllık birikiminin notaya geçirilmiş devasa arşivi, ilk kez toplu bir şekilde kamunun serbest kullanımına açıldı.İnternet üzerinden ücretsiz olarak ulaşılabilecek olan “Türk Müzik Kültürünün Hafızası” projesinin tanıtım toplantısı, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Genel Sekreteri Yılmaz Kurt’un ev sahipliğinde, 29 Eylül Çarşamba günü Sepetçiler Kasrı’nda gerçekleşti.İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Klasik Türk Müziği Yönetmenliği’nin en önemli projelerinden biri olan “Türk Müzik Kültürü’nün Hafızası”, geçmiş ile gelecek arasında notalardan bir köprü kurulmasını amaçlıyor. Bu proje sayesinde, ülkemizde ilk defa Türk Müziği’nin yüz binlerce sayfalık nota arşivine bir “tık”la ulaşmak artık mümkün oldu.   Klasik Türk müziği sanatçısı Aytaç Ergen’in, 1978 yılından bu yana Üsküdar Musiki Cemiyeti Kütüphanesi’nde başladığı arşivciliğiyle bugünlere uzanan proje, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı’nın da destekleriyle tamamlandı ve kamuoyunun kullanımına açıldı. www.devletkorosu(.) com ve www.turkmusikisivakfi(.) org internet adreslerindenücretsiz olarak ulaşılabilecek olan “Türk Müzik Kültürünün Hafızası” projesinin tanıtım toplantısı 29 Eylül Çarşamba günü, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Genel Sekreteri Yılmaz Kurt’un ev sahipliğinde, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Klasik Türk Müziği Yönetmeni Mehmet Güntekin, yaptığı arşiv derleme çalışmalarıyla projenin temel taşı olan sanatçı Aytaç Ergen, Türk müziği camiasının temsilcileri ve davetlilerin katılımıyla, Sepetçiler Kasrı’nda gerçekleşti. Sürdürülebilirliği Olan Bir Proje İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Genel Sekreteri Yılmaz Kurt, projenin kalıcılığına ve sürdürülebilirliğine dikkat çekerek, “Ajansımızın bu projesi, 2010’un üzerinden uzun yıllar geçse de devam edecek ve böylece ülkemizle birlikte bütün dünyanın müzik-kültür-sanat çevrelerine dünya durdukça hizmet verecek. Ayrıca gelecek dönemlerde de sürekli olarak yeni bulguların eklenmesiyle güncellenecek ve hacminin artırılacak olması, projeye üst sınırı olmayan bir “sürdürülebilirlik” özelliği kazandırıyor. Projenin, İstanbul Devlet Klasik Türk Müziği Korosu ve Klasik Türk Müziği’nin önde gelen sivil toplum kuruluşlarından “Türk Musikisi Vakfı”nın kontrolünde yürütülecek olması, “Türk Müzik Kültürü’nün Hafızası” yolculuğunu da sağlam ayaklar üzerinde sürdürmesini sağlayacak” diye konuştu.  Musiki Yoluyla Kurulacak DiyalogProjenin, adım adım hayata geçiş sürecini anlatan İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Klasik Türk Müziği Yönetmeni Mehmet Güntekin, ‘gözbebeği’ diye vurguladığı projeye ilişkin heyecanını şu cümlelerle paylaştı:“Türk Müzik Kültürünün Hafızası, yönetmenlik olarak yaptığımız 20’nin üzerindeki proje arasında ‘gözbebeği’ diyebileceğimiz bir öneme sahip. Değerli sanatçı ve araştırmacı Aytaç Ergen’in bu büyük çaplı çalışmasından, en az 15 yıldır haberdardım ve bir an bile yorulma belirtisi göstermeksizin, ipekböceği gibi ve iğneyle kuyu kazarcasına sürdürdüğü akıl almaz çalışması beni derinden etkileyen örnek bir çaba idi. Bu etkileyici çalışmayı inançla sürdürdüğü uzun yıllar sırasında, daima başarısı için duacı oldum ve ‘bir imkanım olsa, bu saygıdeğer çabanın en iyi şekilde sonuçlanması ve kamuya kazandırılması için elimden geleni yapardım’ diye düşündüm. Bu hayal bir gün gerçekleşti! İstanbul 2010 AKB Ajansı’na Türk Müziği yönetmeni olarak atanır atanmaz kafamda yanan ilk ışıklardan biri bu proje oldu. Hemen Aytaç Ergen’e ulaşıp, çalışmasını bir proje başvurusu haline getirmesini istedim. Projenin isim babası olmak da bana nasip olunca; ve üstüne bir de bu müthiş proje Yürütme Kurulumuzda kabul görünce, doğrusu keyfime diyecek kalmadı. Zira bu öyle bir proje ki, dünya durdukça devam edecek ve sadece kendi ülkemizin belli çevreleri değil, bütün dünya yararlanacak! Zamanla sınırlı olmayacak. Karşılığında herhangi bir ücret söz konusu değil. Düşünebiliyor musunuz, Türk müzik kültürünü oluşturan yaklaşık 1000 yıllık bir dönemin bilinen bütün müzik eserlerinin notalarından söz ediyoruz! Hem de her bir eser tek nüsha olarak değil; bilinen bütün versiyonlarıyla.. 250 bin sayfalık devasa bir birikimden söz ettiğimizi ifade edersek, ne üzerine konuştuğumuz daha kolay anlaşılabilir sanıyorum.” Dünya Üzerinde Herkes Türk Müziği Repertuarına Ulaşabilecek“Türk Müzik Kültürü’nün Hafızası”Projesi kapsamında, 62 bin 500’ü klasik, dini-tasavvufi ve mehter ve geri kalanı halk müziğine ait olmak üzere 70 binin üzerindeki eser, bilinen bütün versiyonlarıyla ve toplamda 250 bin sayfayı aşan dev bir arşiv halinde internet üzerinden hizmet vermek üzere bir araya getirilerek yerli ve yabancı sanat-bilim çevrelerinin kullanımına sunuluyor.   Türk Müziğinin bilinen en önemli kaynakları ve arşivleri tamamen elden geçirildiği proje kapsamında, TRT Arşivi, İstanbul Devlet Klasik Türk Müziği Korosu Arşivi, Üsküdar Musiki Cemiyeti Arşivi, Üniversite Korosu Arşivi gibi kurumsal arşivlerin yanı sıra; Cüneyd Kosal ve Turhan Taşan gibi en geniş özel arşivlere sahip olan kişilerden de yararlanıldı.   70 binin üzerindeki eserin 250 bin sayfayı aşan notalarının yıllar süren bir çalışmayla tek tek tarandığı ve dijital ortama aktarıldığı proje ile Klasik Türk Müziği üzerine akademik çalışmalar yapan uluslar arası araştırmacıların da internet yoluyla bu engin arşivden faydalanması öngörülüyor.   Türk Müziği, ABD ve Yunanistan başta olmak üzere birçok ülkede, özellikle üniversitelerde üzerine eğitimler ve araştırmalar yapılan bir sanat dalı. Eserlerimize ait notalara ulaşmak araştırmacılar için ciddi sorun teşkil ediyordu. Şimdi artık dünya üzerinde yaşayan herkes, internete bağlanabilmek şartıyla Türk Müziği’nin bütün repertuarına ulaşabiliyor.