|SELECT LANGUAGE YOU WANT TO READ/Turkey News Agency Internet Newspaper||OKUMAK İSTEDİĞİNİZ DİLİ SEÇİNİZ/Türkiye Haber Ajansı İnternet Gazetesi|
BU ÇELİŞKİ GİDERİLMELİ
  • Reklam
Eyüp Sabri DEMİRCİ

Eyüp Sabri DEMİRCİ

BU ÇELİŞKİ GİDERİLMELİ

28 Ağustos 2021 - 04:32

BU ÇELİŞKİ GİDERİLMELİ

Pandemi salgını sonrasında getirilen fesih yasağı ile birlikte çalışanların bir kısmı işverenlerince ücretsiz izne veya kısa çalışmaya çıkartılmıştır.

Bu çalışanların bir kısmı bu süre zarfında kısa çalışma ödeneğinden (KÇÖ), bir kısmı nakdi ücret desteğinden (NÜD) yararlandırılmış, bir kısmı ise ilgili kanunlarda öngörülen şartları taşımamaları nedeniyle KÇÖ veya NÜD’den de yararlandırılamamıştır.

30/6/2021 tarihi sonrasında, yani fesih yasağının sona ermesiyle birlikte ücretsiz izne veya kısa çalışmaya çıkartılan sigortalıların bir kısmı 1/7/2021 tarihinde iş başı yapmış, bir kısmının ise 1/7/2021 tarihi itibariyle veya sonrasında iş akdi feshedilmiştir.

İş Kanununun Geçici 10. maddesine istinaden işverenlerince tek taraflı ücretsiz çıkartılan sigortalıların iş akdinin feshi halinde bu süreler zarfındaki kıdemlerinin yıllık izin sürelerinin hesabında dikkate alınıp alınmayacağı konusunda yasal bir mevzuat bulunmadığı için kimi işveren bu süreleri de dikkate alarak yıllık izin ücretini ödemiş, kimi işveren ise bu süreleri dikkate almadan yıllık izin ücretini ödemiştir.

….

Bu sorun sadece yıllık izin ücretinde değil, aynı zamanda kıdem tazminatında da yaşanmış olmakla birlikte, ilerleyen süreçte uygulamaya yargı kararlarının ışık tutacağı aşikardır.

Kıdem tazminatının sigorta primine esas kazanca dâhil edilmemesine rağmen, kullanılmayan yıllık izin sürelerine ilişkin ücretler prime esas kazanca dahil edilecek nitelikte bir ödeme olduğundan, bu ödemelerin MUHSGK’ya “ücret” başlıklı bölüm altında sisteme girilmesi gerekmektedir.

Ne var ki iş akdi 1/7/2021 tarihinde feshedilen ve 1 Temmuz itibariyle çalışmamaları nedeniyle de ücrete hak kazanmamış (prim günü 0 olan) sigortalılar için yıllık izin ücretinin prime esas kazanca dahil edilip edilmeyeceği, edilecekse nasıl dahil edileceği konusunda tereddütler yaşanmaktadır.

Bu hususta;

-Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 97. maddesinin 2. fıkrasının b bendinde “b) Sigortalıların hak kazanıp da kullanmadıkları yıllık izin sürelerine ait ücretlerin hizmet akdinin feshinden sonra ödenmesi halinde, 4857 sayılı Kanunun 59 uncu maddesine göre bu nitelikteki yıllık izin sürelerine ilişkin ücretler akdin feshedildiği tarihte hak kazanıldığı nazara alınarak, akdin feshedildiği ayın kazancına dahil edileceği” öngörülmüştür.

-İşveren Uygulama Tebliğinin 7.2 başlıklı bölümünde “4857 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği öngörülmüştür. Bu nedenle, sigortalıların hak kazanıp da kullanmadıkları yıllık izin sürelerine ait ücretlerin hizmet akdinin feshinden sonra ödenmesi halinde, 4857 sayılı Kanunun 59 uncu maddesine göre akdin feshedildiği tarihte hak kazanıldığı nazara alınarak, bu nitelikteki yıllık izin sürelerine ilişkin ücretler akdin feshedildiği ayın kazancına dahil edilecektir. Akdin feshedildiği ayda çalışılan gün sayısına tekabül eden günlük prime esas kazancın, prime esas günlük kazanç alt sınırının 6,5 katından fazla olması halinde, aşan kısım prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.” Şeklinde açıklama yapılmıştır.

- 2020/20 sayılı SGK Genelgesinin  1.1-Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar yönünden ücret ve ücret niteliğindeki kazançların prime tabii tutulması başlıklı bölümünde ise  “iş akdinin askıda olduğu bir dönemde fiili çalışması olmayan bir sigortalıya yıllık izin ücretinin ödenmesi halinde yıllık izin ücreti prime esas kazanç bildirimi yapılan en son ayın kazancına dahil edilecektir. Aynı şekilde istirahat nedeniyle iş akdi askıda olan bir sigortalının akdin askıda olduğu dönemde hizmet akdinin feshedilmesi ve yıllık izin hakkının da kullanılmamış olması halinde izin ücretinin de hizmet akdinin feshedilmesi ile birlikte ödenecek olması nedeniyle yıllık izin ücreti  prime esas kazanç bildirimi yapılan  en son ay için verilecek  aylık prim ve hizmet belgesiyle tahakkuk ettirilerek prim kesilecektir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Bu düzenlemeler çerçevesinde iş akdi fesih edilen sigortalıların akdin feshedildiği ayda prim günlerinin bulunmaması halinde, yıllık izin ücretinin;

-İşveren Uygulama Tebliğine göre prime esas kazanca dahil edilmemesi,

-2020/20 sayılı Genelgeye göre ise en son prim günü bildirilen ayın kazancına dahil edilmesi

gibi bir durum ortaya çıkmaktadır.

2020/20 sayılı Genelgede yapılan açıklamalara göre yıllık izin ücretinin en son prim günü bildirilen aya mal edilmesi halinde ise;

1-Asgari ücretin 1/8’i tutarında idari para cezasına maruz kalınmakta,

2- Primler gecikme zammıyla birlikte ödenmekte,

3- Geriye yönelik verilecek aylık prim ve hizmet belgesinin üç aylık süre dışında verilmesi halinde ayrıca doğruluğu denetim ve kontrolle görevli memurlarca tespit edilmek üzere incelemeye sevk edilmektedir.

Ne var ki, iş akdi feshedilen sigortalıya ödenen yıllık izin ücretinin, akdin feshedildiği ayda prim gününün bulunmaması nedeniyle prim gününün olduğu en son aya mal edildiği durumlarda, bu işletme sahipleri ne idari para cezasına konu olacak bir fiil işlemiş, ne de primlerin gecikme zammıyla birlikte ödenmesine neden olacak şekilde geç ödeme yapmışlardır.

Bu durum karşısında tüm bu yaptırımlara maruz kalmamak adına İK Birimlerince/meslek mensuplarınca farklı farklı işlem tesis ediliyor olmakla birlikte, sahada genel olarak iş akdi feshedilen sigortalı her ne kadar iş akdinin feshedildiği ayda çalışmamış ve ücrete hak kazanmamış olsa bile işten ayrılış bildirgesinde ve MUHSGK’da prim günü 1 gün gösterilip, 1 günlük tavana kadar olan ücret ve yıllık izin ücreti SPEK’e dâhil edilmektedir.

Haklı olarak kimi işletme sahibi, iş akdinin feshedildiği tarihte çalışmayan ve ücrete hak kazanmayan sigortalı için 1 günlük ücret ödemesini kabul etmediği için İK Birimleri/meslek mensupları bir de işletme sahibini ikna etmek durumunda kalmaktadır.

Sonuç olarak, uygulamanın halen yürürlükte bulunan 2020/20 sayılı Genelge çerçevesinde yürütülmesi gerekmekle birlikte bu çelişkili durumun bir an evvel sona erdirilmesi, yıllık izin ücretinin, sigortalının prim günü olsun veya olmasın ücret niteliğinde bir ödeme olması nedeniyle hak kazanılan ayın kazancına dâhil edilmesi gerektiği ortadadır.

Yıllık izin ücretine akdin feshedildiği ayda hak kazanılmış olması nedeniyle de akdin feshedildiği ayın kazancına dâhil edilmesi şart.

Bu aşamada, akdin feshedildiği ayda prim günü 0 olan sigortalıya ödenen yıllık izin ücretinin ya İşveren Uygulama Tebliğine göre prime esas kazanca dahil edilmemesi, yada yıllık izin ücretinin sigortalıların prim günüyle ilişkilendirilmeksizin tavana kadar olan kısmının MUHSGK’da ayrı bir sütun açılarak girilmesine imkan sağlanması gerekiyor.

Yok, eğer illa ki prim gününün olduğu en son ayın kazancına dâhil edilmesi istenilecek ise, bu durumda MUHSGK’nın verilmesi ve muhteviyatı primlerin ödenmesi için bir mehil süresi verilmesi kaçınılmazdır.

Eyüp Sabri DEMİRCİ
Sosyal Güvenlik Danışmanı

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar