Depremzedenin hakları neler? Vekalet aranmadan işlem yapılabilir

6 Şubat’ta meydana gelen ve ülkeyi derinden sarsan depremin yaralarını sarmak için herkes seferber oldu. Devlet, kurumlar, şirketler, dernekler 7’den 70’e herkes var gücüyle çalışıyor. Kahramanmaraş merkezli depremlerde şu an itibarıyla yıkılan bina sayısı 6 bini aştı. Ağır veya hafif hasarlı olanlar, işyeri kullanılamaz durumda olanlar var. Bu durumda olan depremzedelerin hakları neler? Hak kaybı yaşanmaması için hukuki olarak nelere dikkat edilmeli?

CNN Türk muhabirleri, bu konunun detaylarını Avukat Dr. Umut Metin’le konuştu. 

CNN Türk'te yayınlanan Metin’in açıklamalarından öne çıkan detaylar şöyle...

Afete maruz kalan vatandaşlar, uğradıkları zararların tespitini öncelikle yaptırmalı. Örneğin, evi yıkılan, arabası göçük altında kalan ilerde bu zararının tazminini talep edecek ise veya karşılaştığı zararın deprem kaynaklı olduğunu ispat etmek istiyorsa, bu durumu mahkeme aracılığıyla tespit ettirmeli.

Bu konuda, tespit talep eden depremzede tanık dinletebileceği gibi, bilirkişi tarafından irdelenmesi gereken konuları da mahkemeye sunduğu dilekçesinde ifade etmeli.

MÜLK SAHİBİ HAYATINI KAYBETTİYSE

Zarar gören evin tapuda kayıtlı sahibi depremde hayatını kaybetmiş veya ulaşılamaz durumda ise ne olacak? Bu halde delil tespiti yaptıramayacak bu kişinin eşi ve keza üçüncü dereceye kadar yakınları tespit işlemi talebinde bulunabilecekler.

ADLİ YARDIM HÜKÜMLERİ

Ülkemizde ulusal yas, bölgede olağanüstü hal ilan edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı durumun mücbir sebep olduğunu resmi olarak açıklamış ve vergisel yükümlülükler ötelenmiştir. Bunların bütünü bölgede deprem mağduru olan tüm insanlarımızın ücretsiz olarak hizmetlere erişimini gerekli kılmaktadır. Bu durum yargı ve mahkemeler için de geçerlidir. Maddi gücü olmayanın, zorda olan bir de dava harcı ve gideri ödemesi beklenemez. Bölgedeki tüm vatandaşlar ve hatta talep eden tüm şirketler/tüzel kişiler adli yardımdan faydalanabilmelidir.

EK ÖNLEMLER DEVREYE ALINMALI

Deprem nedeniyle, icra, haciz gibi işlemlerin askıya alınması gerektiğine dikkat çeken Umut Metin, diğer önlemlerle ilgili şu önerilerde bulundu:

Bölgedeki hasar tespiti, delil tespiti gibi hasımsız işlerde avukatlık vekâleti aranmaksızın avukatlar hukuki işleri takip edebilmelidir.

Bölgedeki tüm vatandaşların adli yardım talepleri ek bilgi-belge talebi olmaksızın olumlu karşılanmalıdır.

Vatandaşın veya avukatın mazeret beyanı ve ekinde mazeret belgesi aranmaksızın tüm deprem bölgesi ve hatta Türkiye genelinde duruşmada bulunmama hali belirlenecek bir süreyle (Örneğin; 6 ay) otomatik mazeret beyanı olarak yorumlanmalı.

Deprem sonrası, adli işlemlerde hak kayıpları yaşanmaması için derecesi fark etmeksizin herhangi bir adli işlemde veya duruşmada hazır bulunmamanın, otomatik mazeret beyanı olarak kabulü sağlanmalı. Hak kaybı riski engellenmeli.

Adli süreler durdurulmalı. Süreli olan tüm işlerde sürelerin hepsi deprem tarihi itibariyle kesilmiş, durmuş kabul edilmeli.nBorca itiraz, davaya cevap vb. tüm işlemler açısından süreler askıya alınmalı.nTüm fiziki tebligat bildirimleri ve e-tebligat uygulaması durdurulmalı.