Altında Arap Bereketi

Bugün açıklanan dış ticaret verileri beklentilerden fazla daralma gösterdi bu küçülmede değerli taş ve metallerinin büyük olduğu görülüyor. Bugün gelen verilere bakıldığında 2012 yılı Ağustos ayında 2011’in aynı dönemine göre ihracat yüzde 14.5 arttı. Beklentilerin altın kalan artışa karşın ithalat tarafında da yüzde 4.8’lik azalış dikkat çekiyor.

DIŞ TİCARET AÇIĞI BEKLENTİLERİN ÜZERİNDE GERİLEDİ

Dış ticaret rakamlarında dikkat çeken bir başka nokta ise son dönemde altın tarafında gelen katkıda oldu. Türkiye’nin enerji ihtiyacını İran’da altın karşılığında karşılaması nedeniyle bu ülkeye yapılan ticaretin arttığı gözleniyor. Bu ay için verilere bakıldığında altında yönün değiştiği gözleniyor.

Bugün gelen verilere bakıldığında kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller tarafında Ağustos ayında daha önceki aylarda olduğu gibi ihracatın en büyük kalemi olduğu gözleniyor. Geçen yılın aynı dönemine göre bakıldığında yüzde 867’lik artış yaşanan bu kalemde Ağustos ayında 2 milyar 352 milyon dolarlık hareket gözleniyor.

İran ile ihracat tarafında yakın ilişkilerin olması, geçtiğimiz ay ülkeye yönelik ambargo açıklamalarının artması ve gözlerin Türkiye ve İran’a dönmesi nedeniyle bu ay verilerde yönün Birleşik Arap Emirliklerine döndüğü gözleniyor. Veriler bakıldığında BAE ile ihracat 2 milyar 226 milyon dolara çıkarken aynı dönemde İran ile ihracat 850 milyon dolarda kaldı.

Altın tarafında bakıldığında ise BAE ile olan ticarette payı 1 milyar 980 milyon dolara çıkarken İran ile yapılan ticarette 180 milyon dolarda kaldı.

Bir önceki ayda yeni Temmuz’da ise İran ile yapılan ihracat 2 milyar 157 milyon dolar ile ilk sırada yer alırken, BAE ile olan ihracat  geçtiğimiz ayda 13’üncü sırada yer alırken 237 milyon dolar seviyesindeydi.

ALTIN DIŞINDA KÖTÜMSER SENARYO

Alternatif Bank Başekonomisti Serdar Şenol, sürdürülebilir bir durum olmadığını kaydederek altın dışı işlemlere bakıldığında sevinilecek bir durum olmadığının görüleceğini belirtti. Altın dışı ihracatın yüzde 4,5 oranında daraldığını ifade eden Şenol, altın dışında kötümser bir senoryanın görüldüğüne dikkat çekti.

EKONOMİK AKTİVİTEYLE İLGİSİ OLMAYAN BİR RÜZGAR

Oyak Yatırım Ekonomisti Elif Gülay Girgin, altın üretiminin olmadığı ve tarihi olarak bakıldığında altında net ihracatçı olmayan Türkiye'de bu durumun sürdürülebilir olmadığını belirtti. Belli sorunlar yüzünden bir madene odaklı artan ihracatın yarattığı büyümenin geçici olduğunu kaydeden Girgin, sürdürülebilir büyümenin, katma değerle büyüme ile sağlanabileceğini söyledi. Yurtdışına teknoloji, araba, makina satmak ya da servis sağlamakla sürdürülebilir büyümenin yakalanabileceğinin altını çizen Girgin, bir ay ithal edip diğer ay ihraç edilen altınla bunun sağlanamayacağını ifade etti.

CARİ AÇIK AÇISINDAN İYİ HABER

EFG İstanbul Başekonomisti Haluk Bürümcekçi, dış ticaret verilerinin beklentilerin çok altında gelmesinin dengelenme açısından olumlu olduğunu fakat altında yatan etkenlere bakılması gerektiğini belirtti. Ağustos ayında altınla ihracatında artış gözlenirken, ithalatın 1,5 milyar dolarlık geçici etkisi olduğunu kaydeden Bürümcekçi,  zayıflığın devam ettiğini ve büyümenin öngörülenden Ağustos ayında zayıf gerçekleştiğini gösterdiğini söyledi.

Dış ticaret rakamlarının, Ağustos ayında 1,5 milyar dolar cari açık olacağına işaret ettiğini dile getiren Bürümcekçi, bu durumun yıllık bazda cari açığı 60 milyar doların altına indirdiğini belirtti.

Geleneksel ihracatçı sektörlerden demir-çelik sektörünün ihracata pozitif katkıda bulunduğunu kaydeden Girgin, geri kalan tüm ihracat odaklı sektörlerin daraldığını belirtti.

Altın dışı ihracattaki görüntünün ekonomideki durgunluğu gösterdiğini kaydeden Girgin, ekonomik aktiviteyle ilgisi olmayan bir rüzgarın görüldüğünü dile getirdi.