Restorasyonu tamamlanan Fatih Cami, fethin 559. yıldönümünde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeniden ibadete açıldı. Açılışta Başbakan Erdoğan’ın yanısıra Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez, İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu, Vakıflar Genel Müdürü Adnan Ertem, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, İstanbul Emniyet Müdürü Hüseyin Çapkın ve Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir hazır bulundu.
Fatih Sultan Mehmed tarafından İstanbul'un dördüncü tepesi üzerine 550 yıl önce yapılan Fatih Camii'nin restorasyonu tamamlandı. Fatih Camii, 5 yıllık restorasyon sürecinin ardından İstanbul'un fethinin 559. yıl dönümünün kutlandığı 29 Mayıs Salı günü, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeniden ibadete açıldı. Başbakan Erdoğan’dan önce kürsüye çıkan Vakıflardan sorumlu Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, yaptığı konuşmada “Sevgili İstanbullular 2003-2012 yılları arasında restore ettiğimiz ve yeniden ayağa kaldırdığımız eserlerin sayısı tam 400'dür. Bunların içlerinde fevkalade büyük abideler de bulunmaktadır. Önümüzdeki günlerde açılacak camiler de var. Mihrimah Sultan Camii, Beyoğlu Ağa Camii gibi camilerin de restorasyonu devam etmektedir. İstanbul'umuzun ve bütün Türkiye'nin bu vakıf eserlerini yeniden ayağa kaldırmak görevimizdir. Bize bunları emanet eden ecdadımıza layık olmaya çalışıyoruz” dedi. Tören öncesinde ikindi namazını beraberindeki heyetle birlikte Fatih Cami’nde kılan Başbakan Erdoğan, daha sonra avluda toplanan kalabalığa bir konuşma yaptı. Başbakan Erdoğan, "Bugün restorasyondan sonra Fatih Camisi'nin ve 1. Mahmut Kütüphanesi'nin açılışını gerçekleştiriyoruz. Bir yıkım felaketi ile karşı karşıya iken bu emaneti yeniden kazanmaya vesile olduğumuz için Rabbime hamd olsun. Görüldüğü gibi gerçekten Fatih Sultan Mehmet Han'ın bizlere bıraktığı bu emanet, asırlar boyu üzerinde hassasiyetle durularak bugünlere geldi. Bizden sonra da inşallah sonraki asırlara hitap edecek şekilde devam edecek. Zira, 'bu ezanlar ki şahadetleri dinin temeli, ebedi yurdumun üstünde benim inlemeli' diyen bir nesil oldukça bu devam edecek" diye konuştu. Çok duygulandığını ifade eden Erdoğan, "Bugün gerçekten çok duyguluyum, çok hisliyim. Zira fethin 559. yıldönümünde, 4.5 yıllık bir restorasyon çalışmasından sonra Fatih Camisi'ni tüm milletimize, İslam dünyasına kazandırmış olmak bizleri memnun ediyor. Tabii işimiz daha bitmedi. Bir tarafta Akdeniz Caddesi yönünde medreselerin inşallah restorasyonları başlıyor. Haliç tarafındaki medreselerin restorasyon çalışmaları başlıyor. Onların bitişi ile birlikte çevredeki tüm peyzaj çalışmalarıyla farklı bir hal alacak" dedi. Öğrencilik yıllarının bu medreselerde geçtiğini anlatan Erdoğan, "Bu medreselerde yattık, kalktık arkadaşlarımızla beraber. Üniversite yıllarımızı burada geçirdik, onun için duyguluyuz. Süleymaniye'nin restorasyonunu yaptık, halka açtık. Nuruosmaniye şu anda hazır durumda. İnşallah önümüzdeki günlerde restorasyonu biten Arap Camimizi de açacağız. Restorasyonları devam eden daha birçok camimiz var " ifadelerini kullandı.Restorasyon çalışmalarında emeği geçen herkese ayrı ayrı teşekkür eden Başbakan Erdoğan "Eğer bugün göğe minareler yükseliyorsa, Fatih Sultan Mehmet Han'ın bunda büyük emeği var. Onlar bu kapıları açtı bize. Zira 'Konstantiniyye muhakkak fetholunacaktır. Onu fetheden komutan ne güzel komutan, onu fetheden asker ne güzel askerdir’ diyen sevgililer sevgilisinin müjdesi, kendini bu bugüne kadar farklı bir şekilde taşıdı ve hala taşımaya devam ediyor. Bu müjde yerde kalmadı, gerçekleşti, İstanbul'a dönüştü ve İstanbul'da yaşayanlar olarak bunun kadri kıymetini iyi bilmek zorundayız" dedi. Restorasyon çalışmalarının 24 milyon TL'ye mal olduğunu ifade eden Erdoğan, "Fatih Camisi ve 1. Mahmut Kütüphanesi'nin onarımı 24 milyona mal oldu. İşte biz sizin verdiklerinizi sizlere bu şekilde döndürüyoruz. Yatırımlarla her şeyle döndürüyoruz, döndürmeye devam edeceğiz. Şuana kadar Türkiye genelinde 4 bin civarında tarihi eserimizi restore ettik, yeniden milletimizin hizmetine sunduk. Aslında şu gördüğümüz bölge yüzlerce mescidin yıkıldığı bir bölgedir. Ne demek istediğimi anlıyorsunuz. Onları da buldukça restore edeceğiz. İmar edeceğiz ve yeni kuşaklara hazırlayacağız" diye konuştu. Çalışmaları hassasiyetle gerçekleştirdiklerini ifade eden Başbakan Erdoğan, "Fatih Camisi'nde çok hassas bir çalışma yürüttük. Deyim yerinde ise, bu emsalsiz eserleri, bu şaheser eserleri bir küçük küçük iğne ile yeniden inşa ettik. Minarelerin aleminden dış duvarlarına kadar en küçük zincircinden çinisine kadar her milimetresini büyük bir özenle büyük bir hassasiyetle elden geçerdik. Çünkü gereği buydu, olması gereken buydu. Bu eserlerin sadece son dönemlerde aldıkları hasarları değil, inşa edildiği günden bugüne kadar görmüş oldukları hasarları da gidermenin gayreti içerisinde olduk. Bu İslam dünyasının önemli mekanına, eserine bizlere hizmet etmeyi bahşettiği için Rabbime hamd ediyorum. Benzeri bir gururu 4 Kasım 2010 günü Priştine'de yaşadık. Fatih'in 1461 yılında Priştine'de, yani Kosova'da adına yaptırdığı bir cami var. Bizim dedelerimiz sadece İstanbul'a kapanıp kalmamış. Balkanlar'a uzanmış, Avrupa'ya uzanmış ve oralara gittikleri yerlerde eserleri ile kalıcı olmuşlar. Fatih Sultan Mehmet Camisi'ni de restore ettik. Onu yeniden Müslümanlara kazandırdık. Allah'ın izniyle hem yurt içinde hem yurt dışında bu çalışmalarımız kararlılıkla devam ediyor devam edecek" dedi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, sözlerini ünlü şair Arif Nihat Asya'nın 'İnşallah Allah bizi sevgisiz, susuz, havasız, aynı zamanda mabetsiz, vatansız, minaresiz, ezansız bırakmasın' dizesini okuyarak sonlandırdı. Başbakan Erdoğan, konuşmasının ardından Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez, İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu, Vakıflar Genel Müdürü Adnan Ertem, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, İstanbul Emniyet Müdürü Hüseyin Çapkın ve Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir ile birlikte kurdele keserek restorasyonu tamamlanan Fatih Camisi'ni ibadete ve 1. Mahmud Kütüphanesi'ni de hizmete açtı. Başbakan Erdoğan, açılış töreninin ardından Fatih Sultan Mehmet'in türbesini ziyaret etti ve ardından buradan ayrıldı.
FATİH CAMİİ Fatih Camii, Fatih Sultan Mehmed tarafından, Saint Apotres (Havariun) adındaki Bizans kilisesinin bulunduğu alanda 1462-1470 tarihleri arasında Atik Sinan'a yaptırılmıştır. İstanbul'da 1509 yılında meydana gelen ve ''küçük kıyamet'' denilen büyük depremde hasara uğrayan Fatih Camii esas zararı 22 Mayıs 1766'da gerçekleşen depremde gördü. Depremin ardından caminin ilk yapısından sadece şadırvan avlusunun üç kolu, tak kapısı, mihrabı, minarelerinin birinci şerefesine kadar kaldı, kubbesi ve etrafındaki duvarlar tamamen çöktü. Depremin ardından 3. Mustafa'nın camiyi tekrar yaptırdı. Fatih Camii, 2007 yılında Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı, ciddi ve bilimsel restorasyona alındı ve 5 yıldır sürdürülen çalışmalar sonucunda İstanbul'un fethinin 559. yıl dönümünün kutlandığı 29 Mayıs 2012 Salı günü yeniden ibadete açıldı.
CAMİDE NELER YAPILDI? Fatih Camii'nde 5 yıl süren restorasyon kapsamında, cami genelindeki tüm çimento sıvalar söküldü, yerine özgün horasan sıva yapıldı. Cami genelindeki tüm pirinç bileziklerin oksitlenerek yeşil renk aldıklarından dolayı temizlikleri mekanik ve kimyasal yöntemlerle gerçekleştirildi. Hasar görmüş ahşaplar, özgün kesitinde emprenye edilmiş ahşaplarla değiştirildi. Cami genelindeki tüm ahşap kapılar ve ahşap kepenkler böceklere karşı ilaçlandı. Üzerlerindeki cila çıkarılarak, temizlikleri yapıldı, kurt delikleri macun ile dolduruldu, çürümüş yerleri özgün malzemesiyle değiştirildi, son olarak da gomalak cilaları yapıldı. Dış avluya açılan Çorbacı, Türbe, Boyacı ve Börekçi kapılarının mikro kumlama yöntemi ile temizlikleri yapıldı. Türbe kapısının eksik olan harpuştası, küfeki taşıyla tamamlandı. Camide üç kere raspa yapıldı, her yapılan raspadan sonra ortaya çıkan bezemeler çizime aktarıldı. 1766 yılında deprem nedeniyle büyük bölümü yıkıldıktan sonra yeniden inşa edilen camide yapılan bezemeler yeniden ihya edildi. Hünkar Kasrı üst örtüsündeki kurşun değiştirildi. Hünkar Mahfeli'nde bulunan ahşap kafeslerde, böceklere karşı fümigasyon yapıldıktan sonra, üstündeki boya tabakaları raspa ile alındı. Kafeslerin üzerine gelen oymalı ahşap başlıklar onarım için atölyede bakıma alındı. Çürümüş yerleri değiştirildi, kurt delikleri macun ile dolduruldu, eksik yerleri tamamlandı.Caminin tüm mermer merdivenleri bakıma alındı. 19. yüzyıl sonuna ait fotoğraflarda görülen püsküllü seramik süslemeler, yapılan araştırmalarda müzede oldukları tespit edildi, süslemeler yeniden ihya edilmek üzere özgün yerlerine getirildi.
AVLUYU FATİH BELEDİYESİ YAPACAK Fatih Camii gibi tarihi ve manevi olarak büyük önem taşıyan bir eserin restorasyonuna katkıda bulunmanın gururunu yaşadığını belirten Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir “''Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'u 29 Mayıs 1453'de bir salı günü fethetti. Yıllar sonra güzel bir tesadüf oldu ve bu yılın 29 Mayıs'ı da bir salı gününe denk geliyor. Fatih Camii'ni fethedildiği günde, Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından açılması çok anlamlı. Fatih Camii avlusunun düzenleme projeleri Fatih Belediyesi tarafından hazırlatılmıştır. Avlunun zemin kaplamalarının değiştirilmesi, yeşil alanlarının düzenlenmesinin yanı sıra ziyaretçiler tarafından kullanılacak geniş ve modern tuvalet ve abdest alma mekanları da yapılacaktır. Hazırlanan projeler Koruma Kuruluna sunuldu, onay işlemleri tamamlandığında uygulama çalışmalarına başlanacak. Avlu düzenleme çalışmalarının tamamı Fatih Belediyesi tarafından gerçekleştirilecek. Fatih’in fethettiği topraklarda, onun adını taşıyan bu nadide eserin onarımına katkıda bulunmanın onur ve gururunu yaşıyoruz” dedi.
