İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Borsa İstanbul (BİST) pay piyasasında fonlar üzerinden yürütülen manipülasyon ve piyasa dolandırıcılığı iddialarına ilişkin soruşturmada basına yansıyan iddialara dair kritik bir açıklamada bulundu.
Başsavcılık, soruşturma kapsamında yeni bir kararın alınmadığını, mevcut listede tedbiri kaldırılanlar dışındaki 109 şüpheli hakkındaki adli kısıtlamaların kararlılıkla devam ettiğini bildirdi.
Borsa İstanbul'da Manipülasyon ve Suç Geliri İncelemesi
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen geniş kapsamlı soruşturmada, BİST Pay Piyasasında işlem gören bazı şirket hisselerinde organize manipülatif eylemler gerçekleştirildiği belgelendi.
Yapılan detaylı incelemelerde; bazı hisselerde şirketlerin gerçek piyasa ve defter değerlerinin yaklaşık 100 katına varan anormal ve yapay fiyat artışları sağlandığı tespit edildi. İncelemelerde şu unsurlar ön plana çıktı:
Fon Soruşturmasında 401 Milyar TL’lik Vurgun tespit edildi!
Tera ve Pusula fonlarından 1-16 Eylül’de 440 yatırımcı toplam 401,3 milyar TL çekti. Adli birimler “haberli çıkış” şüphesini araştırıyor.
*Tera: 335,9 milyar TL
*Pusula: 65,4 milyar TLManipülatif işlemlerin ağırlıklı olarak portföy yönetim fonları kullanılarak kurgulandığı belirlendi.
Yapay fiyat yükselişleriyle hem hisse senetlerinin hem de fon portföylerinin değerinin suni biçimde fırlatıldığı saptandı.
Bu yöntemle devasa boyutta haksız menfaat ve suç geliri elde edildiği vurgulandı.
131 Yatırım Fonu TEFAS İşlemlerine Kapatıldı
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesinde yer alan "Piyasa Dolandırıcılığı" suçunun işlendiğine dair kuvvetli şüphe üzerine, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Karar Organı daha önce 131 adet yatırım fonunu Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) alım-satım işlemlerine kapatmıştı.
Başsavcılıktan "Açıklama ve Bildirim" Düzeltmesi
Sosyal medyada bazı şüphelilerin finansal işlemlerine yeni kısıtlamalar getirildiği yönündeki iddialar üzerine Başsavcılık süreçteki aksaklığa ve son duruma ilişkin detayları paylaştı:
"İlgili tarihte Merkez Bankası ve Sermaye Piyasaları Birliği tarafından bu kararın gönderildiği dağıtım listelerinde kendilerinin de olması istenilmiştir. Bunun üzerine başsavcılığımızca ilgili kurumlar dağıtım listesine eklenerek daha önce alınan bu karar kendilerine gönderilmiştir. Fakat soruşturma sürecinde kısıtlamaları kaldırılan kişilerle ilgili bilgiler sehven ilgili kurumlara ulaştırılmamıştır.
Bu durumun fark edilmesi üzerine yeniden müzekkere yazılarak tedbirlerin doğru bir şekilde uygulanması sağlamıştır. Bu minvalde, bugün itibarıyla ilgililer hakkında yeni alınmış bir karar bulunmamaktadır. Bu durum daha önce alınan kararın bahsi geçen kurumlara gönderilmesinden ibarettir. Hal böyleyken mevcut listede haklarında kaldırma kararı bulunanlar dışında olan 109 şüpheli hakkındaki tedbirler devam etmektedir."
Uygulanan Adli Tedbirlerin Kapsamı
Şüphelilerin tüm mal varlıklarına genel bir el koyma veya müsadere kararı uygulanmadığı; ancak olası mal kaçırma girişimlerini ve suç gelirlerinin aklanmasını engellemek amacıyla şu tedbirler devreye sokuldu:
Sermaye Piyasası Araçları Donduruldu: Listedeki isimlerin ve temsil ettikleri kurumların hesaplarında yer alan tüm sermaye piyasası araçları donduruldu.
Kısıtlayıcı İzin Mekanizması: Şahısların ve temsil ettikleri şirketlerin taşınmaz, gemi, hava aracı ile banka hesaplarında yapmak istedikleri devir, satış, ipotek, teminat gösterim veya yüksek tutarlı havale/EFT gibi mal varlığını azaltıcı tüm tasarruflar doğrudan Başsavcılığın görüş ve yazılı iznine bağlandı.
MASAK Takibi: Şüpheli ve olağan dışı her türlü finansal hareketin anlık olarak Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) bildirilmesi talimatı verildi.
Rutin Yaşamsal İhtiyaçlar Kapsam Dışı
Başsavcılık, adli süreçte herhangi bir mağduriyet yaşanmaması adına şahısların günlük yaşamlarını ve mesleki faaliyetlerini sürdürebilmelerine olanak tanındığını şerh düştü. Bildirim usulüne tabi kişilerin maaş kullanımı, fatura ödemeleri, emekli aylığı çekimleri ve rutin mesleki harcamaları bu kısıtlamalardan etkilenmeyecek.
Tedbir Kararı Bildirilen Kurumlar
109 gerçek kişi, bu kişilerin yönetiminde/temsilinde bulunduğu şirketler ile 1. derece yakınlarını kapsayan resmi tedbir yazısı şu kurumlara tebliğ edildi:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB)
Tüm Bankalar
Noterlikler
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Denizcilik ve Sivil Havacılık Genel Müdürlükleri
Mal Varlığına Tedbir Konulan 109 Kişilik İsim Listesi
Soruşturma kapsamında aralarında Tera Yatırım Grubu'ndan Emre Tezmen, Pusula Portföy yöneticileri Serdar Turhan ve Muhammed Yarız, Doğa Sigorta'dan Nihat Kırmızı, Bulls Portföy yöneticisi Kemal Akkaya, Lydia Holding patronu Enver Çevik, Astor Enerji patronu Feridun Geçgel, İnfo Yatırım sahipleri Namık Kemal Gökalp, Mehmet Ziya Gökalp, Sibel Gökalp ile Fatma Betül Sayan Kaya ve İlyas Kaya'nın da yer aldığı 109 kişilik alfabetik tam liste şu şekildedir.:
| # | İsim Soyisim | # | İsim Soyisim |
| 1 | ABDULLAH ERCAN | 56 | KAZİM KOCAPINAR |
| 2 | AHMET SELİM BAYCIN | 57 | MAHMUT VURAL ERKOÇ |
| 3 | ALİ ACAR | 58 | MECİT BATUHAN ALPMAN |
| 4 | ALİ BAKAÇ | 59 | MEHMET EMRE ÇAMLIBEL |
| 5 | ALİ GÖL | 60 | MEHMET FATİH GÖKALP |
| 6 | ALİ SERHAT TÜZÜN | 61 | MEHMET NURİ GÖKALP |
| 7 | ALİ YILDIZ | 62 | MEHMET SELÇUK AKSOY |
| 8 | ALİ YÖNEY | 63 | MEHMET ZİYA GÖKALP |
| 9 | ALİM BİLEN | 64 | MELİS SANDAL |
| 10 | ALPER TUNĞA SAGU BURAK | 65 | MESUT ALTAN |
| 11 | AYŞE GÖKDEMİR | 66 | MESUT YALIM |
| 12 | AYŞEGÜL KAYA | 67 | METEHAN ÜLGENER |
| 13 | BARIŞ ENİŞ | 68 | MUHAMMED TALHA SAZAK |
| 14 | BİLAL ÇALIŞKAN | 69 | MUHAMMED YARIZ |
| 15 | BURAK SEVİNDİK | 70 | MUSTAFA DEDİK |
| 16 | BURHAN TUNÇ ÖZKAN | 71 | MÜCAHİT ACARALP |
| 17 | BÜLENT UYGUN | 72 | NAMIK KEMAL GÖKALP |
| 18 | CANER ALTAÇLI | 73 | NEBİHE DOĞANLAR |
| 19 | CANER BİNGÖL | 74 | NİHAT KIRMIZI |
| 20 | CEM GÜRKAN ALPAY | 75 | OGÜN DOĞAN |
| 21 | CENGİZ AVCI | 76 | OĞUZ TEZMEN |
| 22 | ÇAĞLAYAN YAĞCI | 77 | OSMAN SUNGUR |
| 23 | EBRU AVCI | 78 | ÖMER BEDİR ÇETİNEL |
| 24 | EGEMEN SÖNMEZ | 79 | ÖMER ERYILMAZ |
| 25 | ELİF ÖZÜŞ | 80 | RİZA KANDEMİR |
| 26 | EMİR MÜNİR SARPYENER | 81 | SAİT AYTAÇ |
| 27 | EMRE TEZMEN | 82 | SALİH TUNCER MUTLUCAN |
| 28 | EMRULLAH ERCAN | 83 | SELMA YÜKSEL |
| 29 | EMRULLAH FURKAN GÜN | 84 | SERDAR TURHAN |
| 30 | ENDER ÖLMEZ | 85 | SERKAN KARAKAŞ |
| 31 | ENES CAN DEMİR | 86 | SEVNUR CAN |
| 32 | ENVER GEÇGEL | 87 | SİBEL GÖKALP |
| 33 | ERCAN ÇÖMEZ | 88 | SÜLEYMAN ARPASLAN |
| 34 | ERDİN ÖZEL | 89 | ŞADİ TÜRK |
| 35 | EROL DEMİRBAŞ | 90 | ŞEMSİHAN KARACA |
| 36 | ETHEM UMUT BEYTORUN | 91 | ŞEYHMUS YEŞİLMEN |
| 37 | EVREN UÇAR | 92 | TAHİR FATİH MUTLU |
| 38 | FERİDUN GEÇGEL | 93 | TARKAN KIROĞLU |
| 39 | FIRAT KERİM ERSOY | 94 | TARZAN TARIK SARVAN |
| 40 | FURKAN BEZEKLİOĞLU | 95 | TOLGA AYDİN |
| 41 | FURKAN ÇETİNKAYA | 96 | TOLGA DIRAMALIOL |
| 42 | FURKAN TALAY | 97 | TUBA KONUKSEVER UYSAL |
| 43 | GÖKHAN KOÇYİĞİT | 98 | TUNCER KÖKLÜ |
| 44 | GÜL AYŞE ÇOLAK | 99 | TURGAY CEYLANİ |
| 45 | GÜRSEL AKÇA | 100 | TÜRKER TEKTEN |
| 46 | HAKAN AHMET UZUN | 101 | YASEMİN YAVUZ KOÇYİĞİT |
| 47 | HAKAN DIRAVACI | 102 | YASİN ÇETİN |
| 48 | HAKAN ERDOĞAN | 103 | YAVUZ YAPRAK |
| 49 | HAKAN YILDIZ | 104 | ZÜLKÜF KOPUZ |
| 50 | HAKKI ÖMER GÜRÜN | 105 | FATMA BETÜL SAYAN KAYA |
| 51 | HALE ELPE | 106 | İLYAS KAYA |
| 52 | HASAN PEKER | 107 | KEMAL AKKAYA |
| 53 | HÜSEYİN EMRE GÜNER | 108 | ENVER ÇEVİK |
| 54 | İBRAHİM BEKCİ | 109 | İHSAN ÇİMEN |
| 55 | İDRİS ÇAKIR |
Ne olmuştu?
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonu için tasfiye kararı aldı. Fonların bazıları temerrüde (borcu ödeyememe durumu) düştü.
Alım-satıma kapatılan fonlar, TERA, PUSULA, HEDEF, ATLAS, A1, PARDUS ve BULLS PORTFÖY şirketlerine ait. İş Bankası ve Ziraat Bankası’nın yürüteceği tasfiye süreci altı ay sürecek.
İstanbul başsavcılığının soruşturmasında şirket ve portföy yöneticileri, eski Merkez Bankası başkan yardımcısı dahil 85 kişi tutuklu.
26 Eylül’de eski aile bakanı ve AK Parti genel başkan yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya’nın bir fon üzerinden 21 kat, eşinin sekiz kat kar ettiği, çiftin ay başında toplam 2 milyar 170 milyon lira çektiği öne sürüldü. Kaya suçlamaları yanıtsız bırakıp görevlerinden istifa etmekle yetindi. 29 Eylül’de İstanbul başsavcılığı, Kaya ve eşi İlyas Kaya’nın mal varlıklarının dondurulmasına ilişkin ilgili tüm kurumlara müzekkere yazdı.
6 Ekim’de Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya, fon kazancının iadesi için başvurdu. İstanbul başsavcılığı, iadeye izin verilmesi için bankalara yazı yazdı.
Fon soruşturmasında adı geçen Adil Katılım Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Emre Ballı’ysa dün (6 Ekim) aracında ölü bulundu. Balcı ve AK Parti’li Hayati Yazıcı’nın oğlu Mustafa Yazıcı dahil 30 kişinin mal varlığına 30 Eylül’de tedbir kararı getirildi, daha sonra bu karar 1 Ekim’de kaldırıldı.
7 Ekim’de AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler soruşturma için Meclis’te komisyon kurulmasını gereksiz bulduğunu duyurdu: “Fon soruşturmasına ilişkin TBMM’de araştırma komisyonu kurulmasına şimdilik gerek yok, yargı çalışıyor.”
8 Ekim’de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 43 bin fon katılımcısının parasının bankalara transfer edildiğini, 9 Ekim’deyse Adalet Bakanı Akın Gürlek 187 milyar liralık haksız fon kazancı tespit edildiğini açıkladı.
