İran Dini Lideri Hamaney Öldürüldü

İran devlet televizyonu, dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybettiğini açıkladı. Ali Hamaney'in öldürüldüğünün doğrulanmasının ardından 40 günlük yas ilan edildi. Tahran yönetimi ayrıca ülke genelinde 7 günlük resmi tatil ilan etti.

Dün sabah (28 Şubat) ABD ve İsrail tarafından İran’a düzenlenen saldırıda, İsrailli yetkililer Hamaney ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın hedef alındığını bildirmişti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hamaney ve Pezeşkiyan’ın hayatta olup olmadığı sorulduğunda, “Evet, benim bildiğim kadarıyla hayattalar” şeklinde yanıt vermişti. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamaney’in hayatta olmadığına dair birçok işaret olduğunu belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından “Tarihin en kötü insanlarından Hamaney öldü” ifadesini kullanarak, Hamaney sonrası İran yönetimi hakkında düşüncelerini de paylaştı.

Uydu görüntülerinde, Hamaney’in yerleşkesinin tamamen yok olduğu görüldü. İran devlet televizyonu, Hamaney’in ölümünü “İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı” sözleriyle duyurdu. Devlet televizyonu, Hamaney’in ölümünün ardından Kuran’dan ağıt niteliğinde ayetler okudu.

Hamaney’in Hayatı ve Yönetimi

86 yaşındaki Hamaney, 1989 yılından bu yana İran’ın dini lideriydi. 1979 İran İslam Devrimi öncesinde Şah Muhammed Rıza Pehlevi yönetimine muhalefet eden Hamaney, devrimden sonra devletin en üst kademelerinde görev almıştı. 1981-1989 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yaparak, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ruhullah Humeyni’nin vefatının ardından referandumla ömür boyu siyasi ve dini lider seçilmişti. Hamaney, yaklaşık 37 yıl boyunca Ortadoğu'da en uzun süre görev yapan devlet başkanı olarak biliniyordu.

Saldırı ve Sonrası

İsrail, dün İran’a karşı ‘önleyici saldırı’ olarak adlandırdığı ve ‘Aslan Kükremesi’ ismi verilen bir harekat başlattı. İran medyası, Tahran dahil beş şehre saldırı düzenlendiğini doğruladı. Reuters’a konuşan bir İsrailli savunma yetkilisi, operasyonun ABD ile koordineli bir şekilde aylardır planlandığını ve tarihinin haftalar önce belirlendiğini ifade etti. ABD Başkanı Trump, saldırıya ABD’nin de katıldığını doğruladı ve “Hedefimiz İran rejiminin tehditlerini ortadan kaldırmak ve Amerikan halkını korumak” dedi.

Saldırı, ABD-İran müzakerelerinin devam ettiği bir dönemde gerçekleşti. İki ülke, en son 26 Şubat’ta Cenevre’de bir araya gelmişti. İran, İsrail ve bölgedeki ABD üslerine karşı saldırılara başladı. Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerdeki ABD üslerini hedef alan İran, Bahreyn’deki ABD donanma üssünü de vurdu. Şu ana kadar ABD ve İsrail’in saldırılarında en az 200 İranlı hayatını kaybetti, 747 kişi yaralandı. İran, güneydeki Minab kentinde bir ilkokulun vurulması sonucunda en az 108 çocuğun öldüğünü bildirdi.