Kâğıthane Demiryoluna Kültür Turları

Tarihi Kâğıthane Demiryolu, savaş nedeniyle İngiltere’den kömür ithalinin durması, Karadeniz Ereğli’sinden gelen kömür gemilerinin ise Rus denizaltıları tarafından sürekli batırılması nedeniyle yakıt sıkıntısı çekmeye başlayan Silahtarağa Elektrik Fabrikası’na kömür sağlamak üzere 1914’te kurulur.

Ağaçlı-Çiftalan kömürlerini orman içinden Kâğıthane’ye nakleden, işgal yıllarında Anadolu’ya silah kaçıran Kâğıthane Demiryolu, 1952’ye kadar çalışır. Ülkenin değişen enerji politikasının sonucu o tarihte sökülen hat, zaman içinde de unutulur.

Yaklaşık 50 yıl sonra yeniden keşfedilen ve eski fotoğraflarıyla birlikte hakkındaki bilgi Kâğıthane Belediyesi tarafından kitaplaştırılan “Haliç-Karadeniz Sahra Hattı”, bu defa “Kayıp Bir Demiryolunun İzinde” ismiyle yapılan turlarla tanışır.

Güzergâh; İstanbul’un tarihi dokusu ve kültürel mirasına ilgi duyanların katıldığı turlarda bir program eşliğinde yeniden kat edilmeye başlanır.



Kâğıthane Demiryolunu konu alan ve Kültür Bakanlığı ile ortaklaşa yapılan “Düş İstasyonları” isimli belgesel filmin belediye meclis salonunda seyredilmesi ile tura başlayan gruplar; ardından Kâğıthane Belediyesi Açık Hava Müzesi’ni gezip bölgenin kültürel mirasıyla tanışır. Sadabad Sarayı mevkiini de gezen misafirler, hattın başlangıç noktasına geçerek demiryolu güzergâhı boyunca Haliç’ten Karadeniz’e doğru ilerlemeye başlar. Sırasıyla; ülkemiz enerji tarihi, Sadabad mesire yaşamı ve mirası, Kâğıthane tarihi gibi konularda bilgi alarak devam eden katılımcılar, Cendere vadisi orman içinde tarihi su kemerleri ve suyollarına dair anlatımları dinlemektedir.

Ayvad Bendi mevkii ile Yovankoru arasını orman içinde altı buçuk kilometre yürüyerek aşan tur grupları buradan Çiftalan Köyü’ne ulaşıp son istasyon yerine bakma şansı yakalamaktadır. Bölgedeki kömür ocakları faaliyetinin sonuçları hakkında yerinde gözlem yapma şansı bulan katılımcılar, köy kahvesinde içilen yorgunluk çaylarıyla turu tamamlamaktadır.

İlgilisi için söylemek gerekirse; bilinmeyen bir güzergâhta, beklemedikleri kadar çok bilgiye ulaşan katılımcıların daima mutlu şekilde ayrıldığı turlar, sonbahar ve ilkbahar aylarında belli periyotlarla gerçekleştirilmektedir.