Kum Zambağı Yaşatılmaya Çalışılıyor

Türkiye kıyılarında kumul alanlarda yayılım gösteren ançak nesli giderek tükenen kum zambağı, Sakarya Kocaali İlçesinde yaşatılmaya çalışılıyor. Temmuz ve Ağustos aylarında çicek açmaya başlayan kum zambağının özellikle güneşlemek için pilaj kumsallarına gelenler tarafından koparılan çicekler tohumlama olayı gerçekleşmediği için de çoğalması mümkün olmuyor. Güzelliği ve zarafeti temsil eden beyaz çiçekleriyle sahillerin incisi olarak adlandırılan endemik kum zambağının açan çiçekleri, bu yıl da Karadeniz sahilinde güzel görüntüler oluşturuyor. Görünüşü ve yaydığı kokusuyla herkesi kendine hayran bırakan kum zambağının nesli, doğal yaşam alanları olan kumul sahillerin büyük bölümünün plaj olarak kullanılması, insanlar tarafından çiğnenmesi, çiçeklerinin koklamak ve evlerini süslemek için koparılması ve soğanlarının toplanması sebebiyle tehlike boyutuna ulaştı. İçerdiği 150'den fazla alkaloid sebebiyle ilaç yapımında da kullanılan kum zambağı, koruma altında bulunuyor. Çevreciler, bitkinin devamlılığını sağlamak için yoğun çaba gösteriyor. Az sayıda kum zambağının kendini gösterdiği Sakarya'nın Kocaali ilçesinde ise bir grup duyarlı vatandaş kum zambağını çoğaltmak için gönüllü olarak çalışıyor.

 2007 yılında Kocaali Belediyesi, Sakarya İl orman ve Çevre müdürlüğü ile Kocaali Sahilinde bulunan Sevilkent sitesi sakinleri tarafından korumaya alınan kum zambakları halen korunuyor. Sevilkent sitesi sakinlerinden, Mustafa Sevindik, Biz buraya 2007 yılında keşfettik. Belediye ve Sevilken sakinleri tarafından korumaya aldık. Bu zambakların çok değerli bir çiçek olduğunu öğrendik. Ayrıca Karadeniz bölgesinde de sadece buralarda yetiştiğini gördük. İlçemiz turistik bir İlçe olduğu için özellikle başka İllerden İlçemize tatile gelenler bu kum zambaklarını merak edip koparıyorlar. Buda çiçeklere zarar veriyor. Onun için bu zambaklara zarar gelmesin diye uzun zaman devam etmesi için korumaya devam ediyoruz dedi.

Yine aynı site sakinlerinden Recep Püskül, bu güzel görüntüsüyle kum zambaklarını Belediyenin ve Sevilken sakinleri olarak korumaya alınıp korumaya çalışıyoruz. Zambaklar tohumdan ve aynı zamanda soğanından da çoğalma imkânı bulabilen bu Çiçeklerin Kocaali plajına güzellik kattığını ve “son zamanlarda yaşanan küresel ısınma ve iklim değişiklerinin yanında, insanlarımızda bu güzel bitkilerin neslinin tükenme noktasına gelmesinde büyük rol oynadı” dedi.

Kocaali belediye başkanı Ahmet Acar ise, İlçemiz sahilinde bulunan kum zambakları için Belediyemiz İl Orman ve Çevre müdürlüğü, Sakarya üniversitesi ile Sahilde bulunan Sevilkent sitesi sakinleri ili koruma altına aldığımız, sahilimizde bulunan Kum zambaklarının en yoğun olduğu yerleri tel örgü ile çevirerek korunması halen devam etmektedir. Sahilde kumda yetişen kum zambakları, yazın denize giren vatandaşlarında oldukça ilgisini çekmektedir. Zaman zaman bu kum zambaklarını denize gelen vatandaşlar evlerinde güzel koku yaysın diye zambakları koparıyorlar. Tabi bu hor kullanım neticesinde de kum zambaklarına zarar veriyorlar ve onların üremesini engelliyorlar. Bu güzel bitkinin daha çok yaygınlaşması için yaptığımız çalışmalar ve koruma alanı içine aldığımız kum zambaklarının daha yaygın olarak ta koruma alanı dışında da oldukça fazladır. Tabiî ki bu sahilimizde bulunan ve insanlarımızın denizden yararlanmasını engellememek için geniş bir alanda bulunan kum zambaklarının hepsini tel örgü ile çeviremedik. Türkiye'nin dışında İtalya, İspanya ve Yunanistan'da bulunan endemik türün, yurtdışına gizli olarak kaçırılıp kozmetik ve ilaç sanayisinde kullanıldığını kaydeden Acar, kum zambağının yaşatılması için ilçedeki gönüllülerle birlikte çalıştıklarını dile getirdi. Acar, zaman zaman denize tatil yapmaya gelenlere söylüyoruz” Bu çiçeği alıp iç bölgelere götürdüğünüzde tutmaz. Suyunu denizden alıyor. Boşuna koparmasınlar. Her şey yerinde güzel." dedi.

Mehmet Karakaş-TNA-Sakarya