|SELECT LANGUAGE YOU WANT TO READ/Turkey News Agency Internet Newspaper||OKUMAK İSTEDİĞİNİZ DİLİ SEÇİNİZ/Türkiye Haber Ajansı İnternet Gazetesi|
Gıdada Sansüre Hayır Kampanyası
  • Reklam

Gıdada Sansüre Hayır Kampanyası

KANUNLAŞIRSA GIDA TERÖRİSTLERİNE RAHAT NEFES ALDIRACAK! Sivil toplum kuruluşları, gıdalara yönelik muhtemel ifade özgürlüğü kısıtlaması konusunda ortak bir açıklama yaparak kampanya başlattı.

15 Ekim 2020 - 15:40 - Güncelleme: 18 Ekim 2020 - 16:45

KANUNLAŞIRSA GIDA TERÖRİSTLERİNE RAHAT NEFES ALDIRACAK!

Meclis gündemindeki yeni bir torba tasarı yasalaşırsa gazete haberlerinden sosyal medya paylaşımlarına dek gıda güvenliğine dair mesajlar para cezasına çarptırılabilecek.
Tasarıdaki “yanıltıcı yayın” tanımının çok geniş ve belirsiz olduğunu vurgulayan 48 sivil toplum örgütü,  ortak bir açıklama yaptı. Uzmanlara göre Türkiye’de ifade özgürlüğü bu düzenlemeyle daha da kısıtlanabilir, yeni bir keyfi sansür mekanizması doğabilir ve otosansür körüklenebilir.

Sivil toplum kuruluşları, gıdalara yönelik muhtemel ifade özgürlüğü kısıtlaması konusunda ortak bir açıklama yaparak kampanya başlattı.
Ekoloji ve gıda alanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütleri, “Gıdaya Yönelik İfade Özgürlüğü Kısıtlanamaz!” kampanyası ile birlikte ortak bir açıklama yayınladı.
Kampanya ayrıca Change.org’da da imzaya açıldı.

“Gıdada sansüre hayır!”
Çevre örgütleri ve sivil toplum kuruluşları, yaptıkları ortak açıklamada 24.06.2020 tarihinde meclis gündemine giren “Gıda Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” başlıklı torba yasa tasarısının 28., 29. ve 30. Maddelerinin gıdaya yönelik ifade özgürlüğünü kısıtlayıcı düzenlemeler içerdiğini belirterek kampanya başlattı.

Örgüt ve kuruluşlar, söz konusu düzenlemelerin sansür ve otosansüre yol açacağını öne sürdü.

Açıklamada şöyle ifade edildi:

“Düzenlemeler kapsamında ‘her türlü yazılı, görsel, işitsel ve dijital iletişim araçları üzerinden yapılan ve ticari reklam kapsamına girmeyen, gıda güvenliği ve güvenilirliği hususunda tüketicide endişe, korku ve güvensizlik yaratarak tüketicinin tüketim alışkanlıklarını olumsuz etkileyen gerçeğe aykırı yayınlar’ yanıltıcı yayın olarak tanımlanmakta ve 20-50 bin TL para cezası verilmesi öngörülmektedir.
Yasa teklifindeki ‘yanıltıcı yayın’ tanımı çok geniş ve belirsizdir.
Neyin yanıltıcı yayın kapsamında değerlendirileceği, bu değerlendirmeyi yapacak kişilerin kimler olacağı, bağımsız karar verip veremeyecekleri net değildir.
Bahsedilen tanımda kişi veya amaç fark etmeksizin yazılı, görsel ve sosyal medya mecrasında yapılacak, gıdanın üretim ve işleme süreçleriyle ilgili her türlü paylaşım yüksek miktarda para cezasıyla karşılaşma riski taşımaktadır.”

Sansür veya otosansür ihtimaline dikkat çekildi
Sivil toplum kuruluşları, gıda güvenliği ve güvenilirliği hususunda tüketicileri endişe, korku ve güvensizliğe sürükleyen nedenlerin toplumda çeşitlilik gösterdiğine de dikkat çekti.

İnsanların sağlıkları, sosyo-ekonomik durumları, inançları, kültürleri ve yaşam biçimleri gibi farklı gerekçelerle gıdaya ilişkin çok çeşitli kaygı ve hassasiyetlere sahip olduğu belirtildi.

Bu hassasiyetlerin genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), tohumlar, tarım zehirleri (pestisitler), helal gıda, veganlık/vejetaryenlik gibi geniş bir yelpazeye yayıldığı ve birçoğunun bilim içinde de tartışmalı konular olduğu vurgulanarak, yapılacak düzenlemenin sübjektif olduğu ifade edildi.
Gıda konusunda kamusal bilgiye ve iyi, temiz, adil gıdaya erişim hakkının kısıtlanma riskine dikkat çekildi.

50 BİN LİRAYA KADAR CEZA VE RTÜK DENETİMİ

Tasarının 28. maddesi ile 11 Haziran 2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 3. maddesine “Yanıltıcı yayın” başlığıyla bir fıkra ekleniyor. Bu fıkra ile “Her türlü yazılı, görsel, işitsel ve dijital iletişim araçları üzerinden yapılan ve ticari reklam kapsamına girmeyen, gıda güvenliği ve güvenilirliği hususunda tüketicide endişe, korku ve güvensizlik yaratarak tüketicinin tüketim alışkanlıklarını olumsuz etkileyen gerçeğe aykırı yayınlara” 20 bin liradan 50 bin liraya kadar para cezası getiriliyor.

Bu maddeye bağlı olarak Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Yasası’na da “Ticari reklam kapsamına girmeyen, gıda güvenliği ve güvenilirliği hususunda tüketicide endişe, korku ve güvensizlik yaratarak tüketicinin tüketim alışkanlıklarını olumsuz etkileyen, gerçeğe aykırı nitelikte olamaz” hükmü ekleniyor. Böylece televizyon, radyo ve benzeri mecralarda da bu tür yayınların yapılmasına ceza öngörülüyor.

‘YANILTICI YAYIN TANIMI ÇOK GENİŞ VE BELİRSİZ’

Çekül Vakfı, Doğa Derneği, Yeryüzü Kooperatifi ve Genç Yeşiller gibi gıda, tarım ve ekoloji alanlarında çalışmalar yürüten 48 sivil toplum örgütü, torba yasa tasarısına karşı ortak bir kampanya başlattı.

Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

Yasa teklifindeki yanıltıcı yayın tanımı çok geniş ve belirsizdir. Neyin yanıltıcı yayın kapsamında değerlendirileceği, bu değerlendirmeyi yapacak kişilerin kimler olacağı, bağımsız karar verip veremeyecekleri net değildir.

Teklifi savunan çeşitli çevrelerce, ilerleyen süreçte bu endişelerin yönetmelikle giderileceği ve değerlendirmenin bilimsel esaslar dikkate alınarak yapılacağı ifade edilmektedir. Ancak gıda güvenliği ve güvenilirliği hususunda tüketicileri endişe, korku ve güvensizliğe sürükleyen nedenler toplumda çeşitlilik göstermektedir.

İnsanlar sağlıkları, sosyo-ekonomik durumları, inançları, kültürleri ve yaşam biçimleri gibi farklı gerekçelerle gıdaya ilişkin çok çeşitli kaygı ve hassasiyetlere sahiptir. Bu hassasiyetler genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), tohumlar, tarım zehirleri (pestisitler), helal gıda, veganlık/vejetaryenlik gibi geniş bir yelpazeye yayılmaktadır ve birçoğu bilim içinde de tartışmalı konuların başında gelmektedir.

‘OTORİTER, SUBJEKTİF VE ÖZENSİZ BİR DÜZENLEME’

Bahsedilen tanımda kişi veya amaç fark etmeksizin yazılı, görsel ve sosyal medya mecrasında yapılacak, gıdanın üretim ve işleme süreçleriyle ilgili her türlü paylaşım yüksek miktarda para cezasıyla karşılaşma riski taşımaktadır. Böylesine önemli bir konunun bu kadar otoriter, subjektif ve özensiz bir düzenlemeye tabi tutulması yurttaşların kamusal bilgiye ve iyi, temiz, adil gıdaya erişim hakkını kısıtlayacaktır.

Elbette, Türkiye’de gıda hususunda birçok sorun vardır. Ancak sorunun çözümünü yasaklar üzerinden kurgulamak toplumda gıdaya ilişkin endişe, korku ve güvensizliği azaltmayacak, tam tersine artıracaktır. Yasa teklifinin ilgili maddeleri; toplumun gıdaya ilişkin kaygı ve hassasiyetlerini dikkate alarak, toplumsal sorumluluk gereği kamuoyunu aydınlatma vazifesi gören, her biri kendi içinde yetkin kurumların, bilim insanlarının, sivil toplum örgütlerinin, meslek odalarının, bu sorumluluklarını yerine getirmelerini kimi zaman doğrudan sansür, kimi zaman da otosansür yoluyla engelleme riskini içermektedir.

‘YASA TEKLİFİ BU HÂLİYLE HALKIN SAĞLIKLI BİLGİYE ERİŞİMİNİN ÖNÜNÜ KAPIYOR’

Bu bağlamda öncelikle yurttaşların örgütlenmelerini kolaylaştıran ve bu örgütlenmeler üzerinden doğru bilgiye erişimi sağlayacak mekanizmalar kurulmalıdır.
Bu mekanizmaların merkezinde gıda toplulukları, meslek odaları, ilgili araştırma birimleri, gıda kooperatifleri, çiftçi sendikaları, ilgili üniversite yapıları, tüketici dernekleri gibi sivil toplum kuruluşları, kamusal ve güvenilir bilgiye erişimi hedefine koymuş sosyal girişimler yer almalı, bu oluşumların sağladığı bilgiler sayesinde yanıltıcı bilgiye çok daha hızlı ve doğru cevaplar üretilmelidir. Böylece, halkın çıkarlarını esas alan, kamucu bir bilgi edinme hakkının kullanımı mümkün olacaktır.

İlgili yasa teklifi bu hâliyle halkın sağlıklı bilgiye erişiminin önünü kapatmakta ve kamu çıkarları ile uyuşmamaktadır. Sağlıklı bilgiye erişimi engelleyecek söz konusu maddelerin yasadan çıkarılmasını ve halkın bilgi edinme hakkını esas alan mekanizmalara destek olunmasını talep ediyoruz.

OTOSANSÜR ENDİŞESİ

Muhtemel düzenlemelerin gıda konusundaki bilgilendirme konusunda yetkin kurumları, bilim insanlarını, STKları, meslek odalarını kimi zaman doğrudan sansür kimi zamanda otosansür yoluyla engellemesi riski de örgütler tarafından yapılan açıklamada göze çarpanlar arasında.

Gıda konusunda sağlıklı bilgiye erişilebilmesi, ayrıca yanıltıcı bilgilere hızlı ve doğru cevaplar üretilmesi için gıda toplulukları, meslek odaları, ilgili araştırma birimleri, gıda kooperatifleri, çiftçi sendikaları, ilgili üniversite yapıları, tüketici dernekleri gibi sivil toplum kuruluşları ve sosyal girişimlerin merkezde yer alması öneriliyor.

Sivil toplum örgütlerinin ortak açıklamasında, sağlıklı bilgiye erişimi engelleyecek maddelerin yasadan çıkarılması talep ediliyor.

Konuyla ilgili olarak da Change.org’da "Gıdaya Yönelik İfade Özgürlüğü Kısıtlanamaz" başlığıyla imza kampanyası açıldı.

İmza veren kurum ve topluluklar:

Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği
Çevre ve Arı Koruma Derneği – ÇARIK 
Good4Trust.org 
Türetim Ekonomisi Derneği 
Yeşil Düşünce Derneği 
Yeryüzü Kooperatifi 
Ekoharita.org 
ÇEKÜL Vakfı 
Genç Yeşiller 
Kocaeli Ekolojik Yaşam Derneği 
Yerel Tohum Derneği Marmaris Temsilciliği 
Sürdürülebilir Yaşam Derneği – SUYADER 
AGRİDA Tarım ve Turizm Derneği 
Bağlıca Eğitim Çevre ve Dayanışma Derneği 
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği 
Yayla (Gola) Kültür, Sanat ve Ekoloji Derneği 
Çukurova İnsan Tohum Toprak Atölyeleri 
İstanbul Permakültür Kolektifi 
Doğal Yaşam Derneği 
Dört Mevsim Ekolojik Yaşam Derneği 
Ortak Yaşam Ekososyal İşletme Kooperatifi 
Çeşme Çevre Platformu 
Bergama Çevre Platformu 
İzmir Çevre Gönüllüleri Platformu 
Doğal Besin Bilinçli Beslenme (DBB) 
Güzel Gıda Topluluğu 
Batı İzmir Topluluk Destekli Tarım Gıda Topluluğu (BİTOT) 
HDK Emekliler ve Yaşlılar Meclisi 
Antalya Ekoloji Meclisi 
Arıköy Tüketim Kooperatifi 
TarlaTaban 
Yeşil Sol İklim Krizi Çalışma Grubu 
Doğa Derneği 
Dünya Yaşasın Derneği 
MoniBostan 
Gediz Gıda Topluluğu (GETO) 
Ayvalık Gıda Topluluğu 
Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği 
Tahtacıörencik Doğal Yaşam Kolektifi 
Bağımsız Hayvan Hakları Topluluğu 
Kuzguncuk Gıda Topluluğu 
Yeryüzü Derneği 
Yeni İnsan Yayınevi 
Yeşil Artvin Derneği
Çiftçiler Sendikası (Çiftçi-SEN)
Polen Ekoloji 
HDK Ekoloji Meclisi 
Kadıköy Gıda Topluluğu 
Büyükdere Gıda Topluluğu 
Türkiye Biyologlar Derneği 
Sağlıklı Gıda Derneği 
Çiğdemim Derneği 
Doğaya Dönüş Gençlik ve Spor Kulübü Derneği 
Doğa Koruma Merkezi 
Umay Tüketim Kooperatifi 
Yeşil Gelecek Derneği 
Neda Doğal Yaşam ve Tüketim Kooperatifi 
Doğa ve İnsan Dostu Gıda Grubu – İzmir 
Yerküre Yerel Çalışmalar ve Bilimsel Araştırma Kooperatifi 
Ordu Olay Gazetesi 
Homeros Gıda Topluluğu

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Sırbistan Türkler’i Vatandaşlık İstiyor
Sırbistan Türkler’i Vatandaşlık İstiyor
Azerbaycan ordusu, Ermeni Güçlerini Böyle Vurdu
Azerbaycan ordusu, Ermeni Güçlerini Böyle Vurdu