Fahri Trafik Müfettişleri Derneği, orman yangınlarıyla boğuştuğumuz şu günlerde FTM üyelerine başta izmarit olmak üzere araçlardan bir şey atma veya dökme suçunun tespiti ve tutanak düzenlenmesine hassasiyet gösterilmesi çağrısında bulundu.
Araçlarla seyrederken pencereden fırlatılan yanıcı maddelerin ciddi tehlikeler oluşturduğuna dikkat çeken Fahri Trafik Müfettişleri Derneği, sürücülerin ve yolcuların pencere dışına sigara külü veya izmarit atılmaması gerektiğini önemle vurguluyor.
Bu tür küçük görülen ihmallerin büyük felaketlere yol açabileceğine dikkat çeken Fahri Trafik Müfettişleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Av. Sami Güleçyüz, konuya ilişkin hayati uyarılarda bulundu.
Güleçyüz yaptığı açıklamada:
"Orman yangınları riskinin en üst seviyede olduğu bu kritik günlerde, araçlardan sigara izmariti, cam şişe veya çöp atmak büyük felaketlere yol açan insan kaynaklı en büyük ihmallerden biridir.
Şişe, cam kırıkları ve izmaritler, doğaya atıldıklarında büyüteç görevi görerek veya doğrudan tutuşmayı tetikleyerek büyük yangın tehlikeleri oluşturur.
Sigara ateşinin ucundaki kor sıcaklığı normal şartlarda ortalama 600 ila 800 derece (°C) arasındadır. Bu yüksek ısı, rüzgâr ve çekiş etkisiyle anlık olarak en üst seviyelere ulaşabilir.
Bu tehlikeli davranışların önlenmesi ve ihbar edilmesi hayati önem taşır. "
İfadelerini kullandı.
Ayrıca ormanlık alanlarda sigara izmariti gibi yanıcı maddelerin atılması, yangın riskini artırdığına dikkat çeken Güleçyüz, doğamızı korumak ve olası afetlerin bu durumun önüne geçmek için izmaritlerin yerlerde bırakılmaması önemlidir diyerek tüm vatandaşları duyarlı olmaya davet etti.
CEZA UYGULANACAK: MÜFETTİŞLER HASSASİYETLE GÖREVDE
Fahri Trafik Müfettişleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Av. Sami Güleçyüz, tarafından yapılan açıklamalarda şu bilgilere yer verildi:
Pek çok sürücü ve yolcunun el alışkanlığıyla tereddüt etmeden pencereden attığı sigara izmaritleri, yalnızca çevre kirliliğine yol açmakla kalmayıp orman yangınlarına da sebebiyet vererek telafisi imkânsız büyük felaketlere neden olmaktadır.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 73/b maddesi uyarınca araçlardan dışarıya herhangi bir madde atmak veya dökmek kesin olarak yasaklanmıştır. Fahri Trafik Müfettişleri (FTM) tarafından tespit edilen bu ihlaller, düzenlenen Trafik Kural İhlali Tespit Tutanağı ile Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik birimlerine iletilerek idari para cezasına dönüştürülmektedir.
2026 yılı itibarıyla araçtan çöp veya izmarit atma suçunun cezası 1.246 TL ve 10 ceza puanı olarak uygulanmaktadır. Ancak fahri trafik müfettişlerinin tespitlerinde tutanak doğrudan araç plakasına düzenlendiği için sürücülere yalnızca idari para cezası yaptırımı yansıtılmaktadır.
Dernekten yapılan açıklamada ise şu hayati uyarıya yer verildi:
"Yüreğimizi yakan orman yangınlarına karşı FTM olarak üstlendiğimiz en kritik görev; toplumsal farkındalığı artırarak yangınların başlıca sebepleri arasında yer alan izmarit, şişe ve çöp atma davranışlarını en aza indirmektir."
ARAÇ İÇİNDE SİGARA YASAĞI VE 2026 CEZA MİKTARLARI
Türkiye'de 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun kapsamında, 2013'te yapılan değişiklikle hususi araçların sürücü koltukları ile taksi hizmeti verenler dahil olmak üzere karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında tütün ürünü kullanılmasının da aslında yasak olduğunu da hatırlatalım.
DÜNYADAN ÖRNEKLER: SİNGAPUR'DA KAMU HİZMETİ CEZASI
Çöplerin karayollarına atılması tüm medeni ülkelerde cezalandırılıyor. Değişik bir örnek olarak dünyanın en temiz ülkelerinden Singapur'da çevreyi kirleten kişiler, para cezasının yanı sıra kamuya açık alanlarda çöp toplama ve temizlik yapma yükümlülüğüyle de cezalandırılabiliyorlar.
DÜNYADA DURUM NASIL? AB VE ABD’DE AĞIR ADLİ YAPTIRIMLAR UYGULANIYOR
Seyir halindeki veya duran araçlardan yola izmarit, çöp, kül, ambalaj ya da pet şişe gibi maddelerin atılması; Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) yalnızca basit bir çevre kirliliği (littering) olarak görülmemektedir. Bu eylemler, trafik güvenliğini tehlikeye düşürme ve orman yangını riski yaratma kapsamında yüksek nitelikli suç sayılmaktadır. Uygulamalar hem sürücüye hem de araçtaki yolculara yönelik idari para cezası, ehliyet ceza puanı ve adli süreçleri beraberinde getirmektedir.
1. Avrupa Birliği Ülkelerindeki Yaptırımlar
AB genelinde araç içi eylemlerle trafik kurallarını ihlal edenlere yönelik ceza sistemi; idari para cezası, ehliyet ceza puanı ve gerektiğinde adli yargılama şeklinde işletilmektedir:
İspanya (En Sert Uygulayan Ülkelerden Biri):
Para Cezası: Araç pencerelerinden herhangi bir atık veya izmarit atmak "çok ağır ihlal" (muy grave) kapsamındadır. Sabit ceza 500 €’dur (Erken ödemede tutar 250 €’ya düşmektedir).
Ceza Puanı: Sürücünün ehliyetinden doğrudan 6 ceza puanı düşülür.
Kaza veya Yangın Durumunda (Adli Yaptırım): Atılan sönmemiş izmarit bir orman yangınına sebep olursa sürücü, 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ve doğan milyonlarca avroluk zararın tazminatı ile karşı karşıya kalır.
Fransa:
Para Cezası: Araçtan çöp veya izmarit fırlatmanın cezası ihlalin niteliğine göre 135 € ile 750 € arasında değişmektedir. Araç otoyoldaysa veya yangın tehlikesi bulunan bir bölgedeyse ceza doğrudan üst sınırdan uygulanır.
Ceza Puanı: Fransa'nın 12 puan üzerinden eksilen ehliyet sisteminde, trafiği tehlikeye düşürme durumuna göre ehliyetten 1 ila 3 puan kesinti yapılır.
Almanya:
Para Cezası: Almanya'da Çevre Ceza Kataloğu (Bußgeldkatalog) uygulanmaktadır. Durur vaziyetteki araçtan çöp/izmarit atmanın cezası 100 € – 250 € iken; otoyol veya eyalet yollarında seyir halindeyken atmak (arkadaki araca tehlike yarattığı için) 200 € – 500 € arasındadır.
Ceza Puanı: Arkadaki sürücüyü tehlikeye sokacak boyuttaki atık fırlatmalarında Flensburg merkezi sicil sistemine 1 ceza puanı işlenir.
Yolcuların Cezası: Yolu kirleten veya riske atan bir yolcuysa idari para cezası doğrudan atan kişiye kesilir; ancak sürücü de araç güvenliğini sağlamaktan sorumlu tutulabilir.
2. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Yaptırımları
ABD’de çevreye çöp veya izmarit atma idari kanunları eyalet bazında farklılık gösterse de hemen hemen tüm eyaletlerde araçtan çöp atmak ağır suç veya ihlal (misdemeanor/traffic violation) kabul edilmektedir. Eyaletlere göre uygulanan yaptırımlar şu şekildedir:
Kaliforniya: Parasal ceza 100 $ile 1.000$ arasında değişmekte olup tekrarlayan ihlallerde tutar katlanmaktadır. Sürücünün ehliyetine 1 trafik puanı eklenir. Ayrıca ihlal yapana 8 saat ila 24 saat zorunlu yol/çevre temizleme kamu hizmeti cezası verilir.
Washington: Seyir halindeki araçtan yola yanıcı madde (izmarit, kül vb.) atmanın cezası 1.025 $'dır.
Illinois: Cezalar 1.500 $ile 25.000$ arasında değişir. İhlalin üçüncü kez tekrarlanması halinde durum "Sınıf 4 Ağır Suç" (Class 4 Felony) sayılır ve hapis cezası uygulanabilir.
ABD Eyaletleri Ceza Özet Tablosu
| Eyalet | Parasal Ceza | Puan & Ek Yaptırımlar |
| Kaliforniya | 100 $– 1.000$ (Tekrarlarda katlanır) | Ehliyete 1 trafik puanı eklenir. 8 – 24 saat zorunlu yol/çevre temizliği kamu hizmeti verilir. |
| Washington | 1.025 $ | Seyir halindeki araçtan yola yanıcı madde (izmarit/kül) atmak ağır para cezasına tabidir. |
| Illinois | 1.500 $– 25.000$ | Üçüncü tekrarda "Sınıf 4 Ağır Suç" (Class 4 Felony) sayılır ve hapis cezası verilebilir. |
İHLALLER NASIL TESPİT EDİLİYOR?
Araç Kameraları ve Dashcam Delilleri: Diğer sürücülerin sunduğu araç içi kamera kayıtları (dashcam) ve vatandaş ihbarları kolluk kuvvetleri için resmi delil niteliğindedir.
Plakaya Ceza: Polis memuru aracı durduramadığı durumlarda dahi ihlal anı tescil edilerek ceza ihbarnamesi doğrudan araç sahibinin adresine (plakaya) gönderilir.
Fotokapanlar ve Trafik Kameraları: Otoyol bağlantılarında ve çevre yollarında yer alan yüksek çözünürlüklü kameralar vasıtasıyla otomatik tespit yapılmaktadır.
